بسیاری از مردم بر این باور هستند که به جای درمان پوسیدگی دندان میتوانند گزینه ی کشیدن دندان را انتخاب کنند ، آیا برای شماهم این سوال پیش آمده که در چه شرایطی کشیدن دندان توصیه میشود؟ اقدامات لازم بعد از کشیدن دندان چیست؟ و یا اینکه آیا این درمان با درد همراه است؟ در این مطلب به پاسخ سوالات شما عزیزان و همچنین موارد پیرامون این درمان پرداخته ایم و اطلاعات لازم درباره ی مراقبت های بعد از درمان و نحوه ی انجام کشیدن دندان را برای شما شرح میدهیم….
کشیدن دندان (Tooth Extraction)
کشیدن دندان به عنوان آخرین اقدامی است که در برابر مشکلات مختلفی همچون شکستگی و یا پوسیدگی عمیق دندان ها صورت میگیرد. دقت داشته باشید که در اکثر موارد کشیدن دندان زمانی توصیه میشود که دندان قابل درمان نباشد و همچنین بلافاصله باید اقدامات لازم جهت جایگزینی آن انجام شود ، چراکه خالی ماندن فضای دندان کشیده شده عوارض جانبی بسیاری در طولانی مدت به دنبال دارد.
در چه شرایطی به کشیدن دندان نیاز داریم؟
پوسیدگی گسترده :
هنگامی که بخش بسیاری از دندان به علت پوسیدگی از بین رفته باشد و عملا انجام درمان های دندانپزشکی مثل درمان ریشه ، ترمیم ، روکش و … نتیجه بخش نباشند و یا باتوجه به صرف هزینه و وقت بسیاری ، دندان طول عمر بسیار کمی داشته باشد ، دندانپزشک توصیه میکند تا دندان کشیده شده و سپس به کمک ایمپلنت جایگزین شود.
در چنین شرایطی اگر دندان و بافت اطراف آن دچار عفونت نشده باشند و وضعیت استخون فک مناسب باشد ، دندانپزشک میتواند در یک جلسه بعد از کشیدن دندان ، پایه ی ایمپلنت را در استخوان فک جایگذاری کند.
شکستگی و جراحت دندان :
زمانی که بر اثر وارد شدن ضربه ی ناگهانی و یا فشار در هنگام جویدن غذا ، دندان دچار ترک و شکستگی میشود ، درصورت بروز آسیب شدید ریشه ، امکان نگهداری دندان وجود ندارد در نتیجه پیشنهاد میشود تا دندان کشیده شده و به روش مناسب جایگزین شود.
دندان عقل :
زمانی که دندان عقل به صورت نهفته و یا نیمه نهفته رشد کرده و جایگاه درستی در ترتیب دندان ها ندارد ، اغلب باعث ایجاد عفونت ، درد و التهاب در ناحیه ی انتهایی دهان میشود و در چنین شرایطی توصیه میشود تا دندان از فک خارج شود. عمدتا خارج کردن دندان های عقل در چنین شرایطی در طی یک جلسه جراحی انجام میشود که نیاز به باز کردن بخش بسیار کوچکی از لثه دارد و سپس محل جراحی بخیه میشود.
ارتودنسی:
در برخی موارد برای ایجاد فضای کافی و مرتب شدن دندان ها در قوس فکین ، نیاز است به کشیدن دندان وجود دارد ، تصمیم در این رابطه و یا تعداد دندان هایی که باید کشیده شوند بعد از بررسی دقیق عکس رادیولوژی و آنالیز زوایای صورت توسط دندانپزشک انجام میشود ، درچنین شرایطی عمدتا از دندان های پرمولر (آسیاب کوچک) استفاده میشود و اغلب دندان های مولر (آسیاب بزرگ) نیش و قدامی کشیده نمیشود.
دندان های اضافه :
رشد دندان ها خارج از قوس فکین و یا رشد دندان های اضافه در فک و سقف دندان در برخی موارد قابل درمان نمی باشند ، در بیشتر موارد دندانپزشکان سعی میکنند مخصوصا دندان های نیش نهفته را به کمک درمان ارتودنسی وارد ترتیب دندان ها کنند اما در برخی موارد توصیه میشود تا دندان کشیده شود.
کشیدن دندان به چه روشی انجام میشود؟
کشیدن دندان به طور معمول در طی یک جلسه ی ۱۵ الی ۳۰ دقیقه ای به کمک ماده ی بی حسی انجام شده و مراجعه کننده در طی درمان احساس درد و نارحتی ندارد . دندانپزشک پس از بی حس شدن محل مورد نظر به کمک وسیله ای به نام الواتور (Elevator) اتصال بین ریشه دندان و استخوان فک را سست کرده و سپس به کمک ابزار انبر مانند مخصوصی به نام فورسپس (Forceps) دندان از محل خود خارج میشود. در بیشتر موارد بعد از کشیدن دندان نیازی به بخیه وجود ندارد اما در مواردی بعد از جراحی بافت لثه بخیه میشود.
در چه مواردی به جراحی دندان نیاز داریم ؟
در موارد خاصی که دندان به صورت نهفته و یا نیمه نهفته در فک قرار داشته و یا دندان به روش معمول از فک خارج نمیشود ، نیاز است تا کشیدن دندان به روش جراحی صورت پذیرد . برای جراحی دندان ابتدا دندانپزشک محل مورد نظر را بی حس کرده و بخش بسیار کوچکی از بافت لثه را باز میکند ، سپس دندان به روش معمول کشیده شده و یا ابتدا به کمک توربین به قطعات کوچک تری تقسیم میشود تا خارج کردن آن راحت تر باشد . بعد از خارج کردن تمام قسمت های دندان و ریشه ، بافت لثه در محل جراحی بخیه میشود.
مراقبت های بعد از کشیدن دندان در ۲۴ ساعت اول :
خودداری از شست و شوی دهان
خودداری از خارج کردن بزاق دهان
مصرف مواد غذایی نرم ، غیر جویدنی و خنک
خودداری از مصرف دخانیات
پرهیز از مصرف مواد غذایی داغ و سخت
استفاده از کمپرس سرد
استراحت
خودداری از فعالیت های بدنی شدید
عدم استفاده از مسواک ، نخ دندان ، دهانشویه و محلول آب و نمک
خودداری از وارد کردن اشیا به داخل محل زخم و یا تحریک آن با زبان
عدم استفاده از نی برای مصرف نوشیدنی
چه زمانی بعد از کشیدن دندان میتوان از مسواک استفاده کرد؟
در روز اول بعد از کشیدن دندان استفاده از مسواک و نخ دندان و … ممنوع میباشد ، چرا که شست و شوی دهان باعث خارج شدن لخته ی خون از محل دندان کشیده شده میشود که شرایط دردناکی را به دنبال دارد ، بعد از ۲۴ ساعت تمیز کردن دندان ها با مسواک و یا نخ دندان به آرامی بلامانع است اما به هیچ عنوان نباید محل زخم و اطراف آن تحریک شود و یا با فشار آب داخل دهان شست و شو داده شود.
استفاده از محلول آب و نمک بعد از کشیدن دندان مفید است و یا مضر؟
همانطور که پیش تر اشاره کردیم در روز های اول بعد از کشیدن دندان ، استفاده از دهانشویه و یا محلول آب و نمک مجاز نیست اما در موارد خاصی دندانپزشک توصیه میکند در روز دوم بعد از جراحی ، محل زخم به دهانشویه ی درمانی آغشته شود. پس از گذشت چندین روز استفاده از محلول آب و نمک بسیار رقیق میتواند به ضدعفونی کردن دهان کمک کند.
مصرف دخانیات بعد از کشیدن دندان چه مشکلاتی ایجاد می کند ؟
مصرف دخانیات حداقل در یک الی دو روز اول بعد از جراحی مجاز نیست و به صورت کلی باعث خشکی دهان شده و ممکن است باعث جدا شدن لخته خون از محل جراحی شود که افزایش احتمال خونریزی ، عفونت و التهاب لثه را به دنبال داشته و همچنین سرعت التیام یافتن زخم موجود در دهان را کم میکند.
درای ساکت (Dry Socket) چیست؟
زمانی که به هر دلیلی لخته ی خون از محل دندان کشیده شده خارج شود ، روی بافت استخوان فک خالی باقی میماند ، این شرایط درای ساکت را به وجود می آورد که معمولا با درد شدیدی همراه است و تا زمانی که دندانپزشک در محل زخم داروی مخصوصی قرار ندهد ، درد آن آرام نمیشود .
