درمان ریشه چیست؟
درمان ریشه در زمانی که پوسیدگی دندان و یا به اصطلاح حفره ی ایجاد شده توسط عوامل ایجاد کننده ی پوسیدگی به بخش مرکزی دندان (پالپ) میرسد ، عصب دندان درگیر عفونت و آلودگی ناشی از فعالیت میکروب های داخل دهانی میشود. .
در چنین شرایطی معمولا درد بسیار زیادی در ناحیه ی دندان درگیر شده وجود داشته که تنها راه حفظ دندان و تسکین درد ، عصب کشی دندان می باشد.
آیا درد بعد از درمان ریشه طبیعی است؟
بافت اطراف دندان برای التیام یافتن به چند روزی زمان احتیاج دارد ، در نتیجه بعد از تکمیل درمان ریشه ممکن است مدتی احساس درد و یا آزردگی وجود داشته باشد . درصورتی که درد بعد از درمان ریشه با مصرف داروی ضدالتهاب کنترل شود و بعد از گذر زمان از شدت آن کم شود جای هیچ نگرانی وجود ندارد . به طور معمول درد بعد از عصب کشی در صورتی که قابل تحمل باشد حدود ۱۰ الی ۱۴ روز طبیعی ست.
چه زمانی دندان به درمان ریشه نیاز دارد؟
عوامل مختلفی سبب درگیر شدن عصب دندان و وارد شدن آسیب به آن میشوند به عنوان مثال :
- تروما ( آسیب و ضربه ی ناگهانی به دندان)
- پوسیدگی عمیق
- رسیدن پوسیدگی به شاخک های عصبی در تاج دندان
- بروز ترک و یا شکستگی
علائمی که نشان دهنده ی نیاز دندان به درمان ریشه یا عصب کشی هستند :
- درد نبض دارد و شدید دندان
- دندان دردی که با مصرف داروی مسکن برطرف نمیشود
- آبسه
- ترک دندان
- لق شدن دندان
- احساس درد در هنگام جویدن غذا
- وجود حفره ی عمیق در تاج دندان
- حساسیت شدید به سرما و گرما
از مواردی هستند که نشان دهنده ی نیاز احتمالی دندان به درمان ریشه هستند . در صورت بروز هرکدام از موارد ذکر شده نیاز است که به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا از وضعیت دندان و درمان مورد نیاز آن آگاهی پیدا کنید.
درمان ریشه چگونه انجام میشود؟
- بی حسی : درمان عصب کشی تحت بی حسی موضعی دندان انجام میشود ، تا مراجعه کننده در طول درمان احساس درد نداشته باشد.
- تراش اولیه : برای انجام درمان ریشه ، ابتدا دندانپزشک بخش های پوسیده ی تاج دندان را با کمک وسیله ای به نام توربین برداشته و سپس به کانال (های) دندان دسترسی ایجاد میکند.
- بیرون کشیدن عصب : سپس بافت زنده ی موجود در کانال که همان عصب دندان می باشد ، از دندان به صورت کامل خارج میشود .
- آماده سازی کانال دندان : بعد از تخلیه ی کامل کانال دندان ، دندان با استفاده از مواد مخصوصی ضد عفونی شده و کانال ها فرم دهی میشوند .
- پر کردن ریشه : در این مرحله ریشه دندان به کمک مواد مخصوصی به نام گوتا پر میشود تا هیچ راهی برای نفوذ میکروب به داخل ریشه وجود نداشته باشد.
- بازسازی تاج : بعد از اتمام درمان ریشه باید بخش های از دست رفته ی تاج دندان به کمک مواد ترمیمی یا روش های لابراتواری بازسازی شود که باتوجه به شرایط دندان ، چگونگی انجام آن متفاوت میباشد.
آیا درمان ریشه با درد همراه است؟
فرایند درمان ریشه همان طور که پیش تر به آن اشاره کردیم با کمک مواد بی حسی انجام میشود ، درنتیجه احساس دردی در طول درمان وجود ندارد . در مواردی که عفونت فعال در عصب و بافت اطراف دندان گسترش پیدا کرده باشد ، احتمال وجود تاخیر در تاثیرگذاری داروی بی حسی وجود دارد .
ترمیم تاج دندان بعد از درمان ریشه به چه روشی انجام میشود؟
- ترمیم با کمک مواد آمالگام
- ترمیم با مواد هم رنگ دندان (کامپوزیت)
- ترمیم های لابراتواری
سه گزینه برای بازسازی بخش های از دست رفته ی دندان هستند. درصورتی که بیش از پنجاه درصد تاج دندان از بین رفته باشد ، توصیه میشود تا از روش های لابراتواری برای حفظ استقامت دندان استفاده شود .
درمان ریشه مجدد چیست؟
گاهی اوقات حتی بعد از چند سال احساس درد در دندان درمان شده برطرف نشد و یا بعد از مدتی دچار درد شدیدی شده است در چنین شرایطی احتمال نیاز به درمان ریشه مجدد وجود دارد . در طی این درمان ، ریشه دندان دوباره تخلیه شده و مراحل عصب کشی مجددا انجام میشود.
- پوسیدگی مجدد دندان
- ایجاد ترک و شکستگی تاج
- وجود کانال های اضافه
- ریشه های منحنی و خمیده
- نفوذ میکروب به داخل ریشه در حین درمان
- پر نشدن کامل ریشه ها
از دلایل رایجی هستند که باعث نیاز دندان به درمان ریشه مجدد میشوند.
آیا دندان عصب کشی شده به روکش نیاز دارد؟
طبیعتا دندان درمان شده استقامت دندان طبیعی را در برابر تحمل فشار ندارد . در شرایطی که پوسیدگی بخش زیادی از دندان را از بین برده باشد توصیه میشود بلافاصله بعد از انجام درمان ریشه ، جهت روکش کردن دندان اقدام شود اما درصورتی که تاج دندان نسبتا سالم باشد امکان به تاخیر انداختن درمان روکش وجود دارد .
آیا روکش در برابر پوسیدگی مقاوم است؟
روکش به افزایش مقاومت دندان در برابر فشار کمک میکند تا در هنگام جویدن غذا ، تاج دندان دچار آسیب نشود، عوامل ایجاد کننده ی پوسیدگی تاثیری بر روی روکش نداشته و باعث آسیب به آن نمیشوند اما لازم به ذکر است که روکش نمیتواند از ایجاد پوسیدگی مجدد دندان جلوگیری کند ، چرا که امکان نفوذ میکروب از اطراف روکش به ساختار دندان وجود دارد در نتیجه نخ دندان و مسواک باید مثل همیشه و حتی با دقت بیشتری در نواحی دندان های روکش شده انجام شود .
به تعویق انداختن درمان ریشه چه عواقبی به دنبال دارد؟
زمانی که پوسیدگی دندان در مراحل اولیه درمان نشده باشد ، عصب دندان درگیر عفونت و آلودگی میشود ، اگردر چنین شرایطی درمان ریشه نیز انجام نشود و یا با تاخیر جهت انجام آن اقدام شود امکان از دست رفتن دندان وجود دارد.
هرچقدر زودتر برای درمان پوسیدگی و عصب کشی دندان مراجعه شود ، طول عمر دندان درمان شده بیشتر خواهد بود و درمان با صرف هزینه و وقت کمتری انجام میشود اما از سوی دیگر با گذشت زمان ، ساختار دندان بیشتر آسیب دیده و کم کم از بین میرود در چنین مواردی انجام درمان های متعدد و نسبتا پیچیده تری نیاز است که دندان طبیعی حفظ شود و به حفظ دندان کمک کند که صرف زمان و هزینه ی بیشتری می طلبد.
طول عمر درمان ریشه چند سال است؟
پاسخ دقیقی برای این سوال وجود ندارد چراکه باتوجه به شرایط اولیه ی دندان ، کیفیت درمان ، بهداشت دهان و دندان و مراقبت های مراجعه کننده بعد از درمان ، طول عمر هر درمان متفاوت می باشد .
سوالات متداول
درمان ریشه زمانی انجام میشود که پالپ )عصب و رگهای خونی داخل دندان( به دلیل پوسیدگی عمیق، ترک یا
ضربه دچار التهاب یا عفونت شود. این وضعیت میتواند با درد شدید، حساسیت طوالنی مدت به گرما و سرما، یا
تورم لثه همراه باشد. اما در برخی موارد، ممکن است عفونت مزمن بدون هیچ دردی باشد و فقط در عکس
رادیوگرافی مشخص شود. بنابراین، تشخیص بهموقع توسط دندانپزشک بسیار مهم است.
پس از درمان ریشه، پالپ دندان خارج شده و دندان دیگر از نظر بیولوژیکی زنده نیست. اما با ترمیم مناسب، این
دندان عملکرد خود را حفظ کرده و مانند دندانهای سالم در جویدن و زیبایی ایفای نقش میکند. با انجام روکش،
دوام و استحکام دندان بیشتر میشود و احتمال شکستگی آن کاهش مییابد.
