ترمیم دندان
عامل ایجاد کننده ی پوسیدگی دندان ، میکروب های داخل دهانی هستند . زمانی که مواد غذایی در اطراف دندان ها انباشته می شوند ، میکروب ها از آن ها تغذیه کرده و اسیدی را تولید میکنند که باعث انحلال مواد معدنی موجود در ساختار دندان ها می شود .
با گذشت زمان و تکرار این فرایند ، حفره ای در دندان ایجاد شده و به مرور مینا و عاج دندان درگیر فعالیت های میکروبی میشوند. در چنین شرایطی که پوسیدگی در مرحله ی اولیه قرار دارد ، درمان ترمیمی میتواند بافت از دست رفته ی دندان را بازسازی کند.
ترمیم دندان چگونه انجام میشود؟
درمان های ترمیمی یکی از رایج ترین روش های حفظ دندان از پوسیدگی است. در این روش که معمولا با کمک ماده ی بی حسی انجام میشود ، ابتدا بخش پوسیده دندان برداشته شده و سپس با کمک مواد ترمیمی ، ساختار از دست رفته ی دندان بازسازی میشود. معمولا هر ترمیم در طی یک جلسه ی ۴۵ دقیقه و با توجه به شرایط دندان به کمک مواد کامپوزیت و یا آمالگام انجام میشود.
ترمیم کامپوزیت چگونه انجام میشود ؟
- این درمان به کمک مواد همرنگ دندان که کامپوزیت نام دارند انجام میشود ، در ابتدا دندانپزشک با وسیله ای به نام توربین ، بخش پوسیده دندان را تراش داده و سپس حفره ی ایجاد شده را برای ترمیم آماده میکند .
- برای ایجاد اتصال مواد کامپوزیت به عاج و مینای دندان نیاز است تا ابتدا دندان به خوبی تمیز شده و به دور از هرگونه آلودگی و ترشحات بزاقی قرار داشته باشد.
- سپس با کمک ماده ای به نام اسید اچ ، حفره در سطح میکروسکوپی روی عاج دندان ایجاد میشود .
- در این مرحله ماده ی باندینگ که مانند اتصال شیمیایی بین دندان و مواد ترمیمی عمل میکند ، بر روی دندان قرار داده میشود تا به درون حفره های ایجاد شده نفوذ کند .
- سپس ماده ی کامپوزیت به صورت لایه به لایه درون حفره قرار داده میشود ودر نهایت فرم اصلی دندان بازسازی میشود ، ماده ی کامپوزیت ابتدا ظاهری خمیری شکل دارد که در هر مرحله با دریافت طول موجی از نور سخت میشود.
- در مرحله ی آخر دندانپزشک اندازه و فرم دندان را نسبت به دندان مقابل امتحان کرده و درصورت نیاز آن را اصلاح میکند.
مراقبت های بعد از ترمیم کامپوزیت:
- احساس کمی آزردگی در ناحیه ی دندان ترمیم شده کاملا طبیعی است ، چراکه قرار دادن برخی لوازم در اطراف دندان ممکن است بافت لثه را کمی تحرک کرده باشد، استفاده از یک عدد مسکن ساده مثل استامینوفن بعد از ترمیم بلامانع است.
- مواد کامپوزیت در ۲۴ ساعت اول رنگ پذیری بالایی دارند در نتیجه توصیه میشود، در روز اول تا حد امکان از مصرف مواد غذایی رنگی مثل قهوه پرهیز شود.
- بعد از ترمیم با مواد کامپوزیت ، محدودیتی برای استفاده از نوشیدنی و یا جویدن غذا وجود ندارد.
- از همان روز اول مراجعه کنندگان میتوانند از مسواک و نخ دندان در ناحیه دندان ترمیم شده استفاده کنند.
ترمیم کامپوزیت چه مزایایی دارد؟
- به علت هماهنگی ظاهری این ماده با جنس و رنگ دندان های طبیعی ، ترمیم به کمک مواد کامپوزیتی گزینه ی بسیار ایده آلی برای درمان پوسیدگی دندان های قدامی است که در هنگام صحبت کردن نمایان میشوند.
- با توجه به پیشرفت علم دندانپزشکی ، مواد کامپوزیت جدید از مقاومت و ماندگاری بالایی برخوردار هستند.
- امکان استفاده از این مواد در بیشتر مواقع برای ترمیم دندان های خلفی نیز وجود دارد.
- در فرایند ترمیم دندان با مواد کامپوزیت بیشترین حجم ممکن بافت سالم دندان ، حفظ میشود.
استفاده از مواد کامپوزیت چه معایبی به دنبال دارد؟
- فرایند ترمیم کامپوزیت نیاز به صرف هزینه و زمان بیشتری دارد.
- همچنین دندانپزشک باید دقت و تجربه ی بیشتری داشته باشد تا هیچگونه آلودگی در مراحل مختلف ترمیم به دندان نفوذ نکند.
ترمیم با مواد آمالگام چگونه انجام میشود؟
- مرحله ی اولیه ترمیم با کمک مواد آمالگام مانند کامپوزیت با حذف بخش های پوسیده شروع میشود.
- پس از شست و شوی دندان ، مواد آمالگام ذره ذره درون حفره ی ایجاد شده جایگذاری و پک میشود تا زمانی که ساختار دندان کاملا بازسازی شود.
- در این مرحله ، قبل از سخت شدن مواد آمالگام ، دندانپزشک فرصت دارد تا فرم دندان را نسبت به دندان مقابل امتحان کرده و اصلاح کند.
- ماده ی امالگام به صورت پودر خاکستری رنگی است که آلیاژی از چند فلز به همراه جیوه می باشد ، درون یک کپسول نگهداری میشود و ابتدا باید به کمک وسیله ای به نام آمالگاماتور اماده شده و سپس ظاهری نرم و خمیری پیدا میکند. این ماده با گذشت زمان استحکام یافته و مانند مواد کامپوزیتی نیازی به عامل بیرونی مثل تابش نور و … ندارد.
نکات مراقبتی بعد از ترمیم امالگام:
- احساس اندکی آزردگی لثه و یا حساسیت کمی به سرما و گرما تا چند روز بعد از ترمیم با مواد آمالگام طبیعی است.
- مراجعه کنندگان نباید تا یک ساعت بعد از ترمیم از مواد غذایی جویدنی استفاده کنند.
- بهتر است تا ۲۴ ساعت بعد از ترمیم با سمتی از دهان که دندان ترمیم شده قرار دارد ، غذا جویده نشود.
- استفاده از مسواک و نخ دندان بعد از ترمیم بلامانع است.
ترمیم با مواد آمالگام چه مزایایی دارد؟
- این ماده برای ترمیم دندان های خلفی بسیار مناسیب است چراکه مقاومت خوبی در برابر فشار و همچنین سایش دارد.
- مراحل درمان ترمیم آمالگام ساده و سریع تر انجام میشود در نتیجه برای برخی افراد بزرگسال و یا اطفال که امکان انجام درمان های طولانی وجود ندارد گزینه ی بسیار مناسبی است.
- استفاده از ماده ی آمالگام برای ترمیم دندان هایی که دسترسی به آن سخت بوده و یا کنترل بزاق و ترشحات در آن ناحیه دشوار است ، بسیار راحت تر انجام میشود.
- این درمان هزینه ی کمتری نسبت به ترمیم کامپوزیتی دارد.
استفاده از ماده ی آمالگام چه معایبی دارد؟
- امکان استفاده از این ماده برای تریم دندان های قدامی وجود ندارد چراکه ظاهر این ماده ، نقره ای رنگ بوده و با دندان طبیعی هماهنگی ندارد.
- میزان تراش دندان برای فرم دهی به بستر ترمیم اندکی بیشتر از ترمیم کامپوزیت می باشد.
- بعد از ترمیم آمالگام نباید تا ۲۴ ساعت با دندان ترمیم شده ، غذای جویده شود.
- امکان بروز حساسیت به گرما و سرما (به صورت موقتی) بیشتر است.
به تعویق انداختن درمان ترمیمی چه عواقبی به دنبال دارد؟
ترمیم اولین مرحله از درمان پوسیدگی دندان است و درصورتی که به موقع انجام نشود ، پوسیدگی گسترده تر شده و پالپ دندان که حاوی اعصاب و رگ های خونی می باشد را درگیر میکند ، در این شرایط نیاز است تا برای حفظ دندان ابتدا درمان ریشه انجام شده و سپس به کمک ترمیم یا روش های دیگر لابراتواری تاج دندان بازسازی شود ، در نتیجه هزینه و وقت بیشتری صرف درمان یک دندان میشود و درنهایت عمر مفید دندان کوتاه تر خواهد بود.
سوالات متداول
آمالگام مقاومت بیشتری دارد و برای دندانهای عقبی که فشار بیشتری تحمل میکنند مناسب است، اما ظاهر فلزی
دارد. کامپوزیت از نظر زیبایی بهتر است زیرا همرنگ دندان است و بهصورت چسبانده شده قرار میگیرد. انتخاب بین
این دو به محل دندان، میزان تخریب و خواست بیمار بستگی دارد.
در صورت استفاده از کامپوزیت، بالفاصله پس از ترمیم میتوان غذا خورد. اما اگر از آمالگام استفاده شده باشد،
توصیه میشود تا ۲۴ ساعت از جویدن با آن سمت خودداری شود. رعایت این نکته از شکست ترمیم جلوگیری
میکند.
در صورت افتادن یا لبپریدگی ترمیم، مراجعه فوری به دندانپزشک ضروری است. تا زمان مراجعه، از جویدن با آن
ناحیه خودداری کنید. در برخی موارد میتوان همان ترمیم را بازسازی کرد و در برخی موارد نیاز به تعویض کامل
است.
حساسیت موقتی به گرما، سرما یا فشار بعد از ترمیم دندان طبیعی است و معموالً طی چند روز تا چند هفته از بین
میرود. اگر حساسیت شدید یا طوالنی مدت بود، ممکن است به دلیل نشت ترمیم، نزدیکی به عصب یا نیاز به درمان
ریشه باشد.
هیچ ترمیمی دائمی نیست. بسته به جنس ماده، بهداشت دهان و فشارهای واردشده، ترمیمها ممکن است بین ۵ تا ۱۵
سال دوام داشته باشند. بررسی دورهای وضعیت ترمیمها در ویزیتهای منظم اهمیت زیادی دارد.
