یکی از رایجترین جملههایی که دندانپزشکان از والدین میشنوند این است:
«این دندان که شیریه، چند وقت دیگه خودش میافته»
اما همین تصور باعث میشود بسیاری از کودکان زمانی به دندانپزشک مراجعه کنند که پوسیدگی به عفونت، درد یا حتی از دست رفتن دندان رسیده است.
دندان شیری فقط برای چند سال حضور در دهان نیست؛ این دندانها در رشد طبیعی کودک نقشهای مهمی دارند و از دست دادن زودهنگام آنها میتواند پیامدهایی داشته باشد که تا سالها بعد ادامه پیدا کند.
دندان شیری؛ نگهبان دندان دائمی
در زیر هر دندان شیری، جوانه دندان دائمی در حال رشد است.
اگر پوسیدگی درمان نشود و عفونت به ریشه دندان شیری برسد، ممکن است به این جوانه آسیب وارد شود و در آینده باعث مشکلاتی مانند:
- اختلال در تشکیل مینای دندان دائمی
- تغییر رنگ دندان دائمی
- تأخیر یا اختلال در رویش دندان به علت از دست رفتن فضای لازم
- ناهنجاری در رشد دندان دائمی
شود.
به همین دلیل، درمان بهموقع دندان شیری در واقع نوعی محافظت از دندانهای آینده کودک است.
تأثیر دندانهای شیری بر گفتار
رشد مهارتهای گفتاری در سالهای ابتدایی زندگی اتفاق میافتد.
دندانهای جلویی در تلفظ صحیح بسیاری از صداها نقش دارند. اگر این دندانها زودتر از موعد از بین بروند، کودک ممکن است برخی حروف را بهدرستی ادا نکند.
مشکل زمانی جدیتر میشود که این شیوه نادرست تلفظ به یک عادت تبدیل شود و حتی پس از رویش دندانهای دائمی نیز ادامه پیدا کند.
تأثیر ظاهری و روحی دندانهای شیری
لبخند، یکی از اولین چیزهایی است که در ارتباطات اجتماعی دیده میشود.
کودکی که دندانهای جلویی پوسیده، شکسته یا از دست رفته دارد، ممکن است از خندیدن یا صحبت کردن خجالت بکشد.
از سوی دیگر، همسالان کودکان معمولاً بدون ملاحظه درباره ظاهر یکدیگر اظهار نظر میکنند. همین واکنشها میتواند باعث کاهش اعتمادبهنفس و احساس ناراحتی کودک شود.
فقط ظاهر دندان نیست؛ درد و عفونت هم مهم هستند
پوسیدگی درماننشده بهتدریج پیشرفت میکند.
در مراحل پیشرفته ممکن است کودک با مشکلاتی مانند:
- درد شدید
- آبسه
- تورم لثه
- اختلال در غذا خوردن
- بیخوابی ناشی از درد
روبهرو شود.
در چنین شرایطی، درمان نیز معمولاً پیچیدهتر از زمانی است که پوسیدگی در مراحل اولیه تشخیص داده شود.
چه زمانی باید کودک را نزد دندانپزشک برد؟
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، بهتر است مراجعه را به تعویق نیندازید:
- لکه سفید، زرد یا قهوهای روی دندان
- سیاه شدن بخشی از دندان
- شکستن دندان بر اثر پوسیدگی
- درد هنگام غذا خوردن
- بوی بد دهان
- تورم یا خروج چرک از لثه
آیا دندان شیری همیشه قابل درمان است؟
در بسیاری از موارد، اگر پوسیدگی زود تشخیص داده شود، میتوان دندان را با روشهای مختلف حفظ کرد.
اما اگر تخریب بسیار شدید باشد یا عفونت گسترده ایجاد شده باشد، ممکن است کشیدن دندان تنها گزینه درمانی باشد.
به همین دلیل، مراجعه زودهنگام معمولاً به حفظ دندان کمک میکند.
سوالات متداول
اگر دندان شیری قرار است بیفتد، چرا باید آن را درمان کنیم؟
زیرا دندان شیری در حفظ فضای دندان دائمی، رشد گفتار، تغذیه مناسب و جلوگیری از آسیب به جوانه دندان دائمی نقش مهمی دارد.
آیا عفونت دندان شیری میتواند به دندان دائمی آسیب بزند؟
بله. در برخی موارد، عفونت شدید ممکن است روی جوانه دندان دائمی در حال رشد تأثیر بگذارد.
از دست رفتن زودهنگام دندان جلوی کودک چه مشکلی ایجاد میکند؟
ممکن است تلفظ برخی حروف را دشوار کند و همچنین بر اعتمادبهنفس و روابط اجتماعی کودک اثر بگذارد.
آیا پوسیدگی دندان شیری خودبهخود متوقف میشود؟
خیر. پوسیدگی یک بیماری پیشرونده است و بدون درمان معمولاً گسترش پیدا میکند.
بهترین زمان برای درمان دندان شیری چه موقع است؟
هرچه پوسیدگی زودتر تشخیص داده شود، درمان سادهتر، کمهزینهتر و احتمال حفظ دندان بیشتر خواهد بود.
جمعبندی
دندانهای شیری تنها دندانهای موقتی نیستند؛ آنها بخشی از مسیر رشد طبیعی کودک را شکل میدهند. سلامت این دندانها بر رویش دندانهای دائمی، کیفیت گفتار، تغذیه، رشد فک و حتی اعتمادبهنفس کودک اثر میگذارد. به همین دلیل، مشاهده پوسیدگی یا تغییر رنگ در دندانهای شیری نباید به امید افتادن طبیعی آنها نادیده گرفته شود. رسیدگی بهموقع، از بسیاری از مشکلات آینده پیشگیری میکند.
پوسیدگی دندان شیری با گذشت زمان بهتر نمیشود؛ فقط درمان آن سختتر میشود.
اگر روی دندانهای فرزندتان کوچکترین نشانهای از پوسیدگی یا تغییر رنگ میبینید، امروز برای معاینه با کلینیک دکتر مرضیه جلال زاده تماس بگیرید تا با یک درمان بهموقع، از سلامت لبخند امروز و دندانهای دائمی فردای او محافظت شود.
